Coronamonitor Zeeland

Boosheid over prijs en prestaties containervaart loopt hoog op

Het gaat hard tegen hard in de arena van de mondiale containervaart. Verladers en expediteurs lopen te hoop tegen de historische hoge containertarieven en verslechterde dienstverlening van de grote rederijen. Die wijzen op hun beurt naar de uitzonderlijke gevolgen van de coronapandemie voor hun sector.

De Europese verladers en logistieke dienstverleners sluiten met een onlangs naar de Europese Commissie verstuurde brandbrief aan in een rij van organisaties en toezichthouders die de containervaart scherp in de gaten houden. De Amerikaanse toezichthouder FMC houdt de rederijen al extra in de gaten. En in China heeft de toezichthouder gesprekken gevoerd met de top van rederijen over de onhoudbaarheid van het hoge prijsniveau.

Gouden tijden

Het is voor critici onbegrijpelijk dat de rederijen momenteel de hoogste resultaten in tien jaar behalen, terwijl de wereldeconomie gebukt gaat onder de coronacrisis. De gemiddelde prijs voor het vervoeren van een 40-voetscontainer ligt daarbij momenteel op circa $5200, ruim drie keer zo hoog als in april vorig jaar.

Tot grote ergernis van de klanten gaan de hoge prijzen gepaard met verslechtering van de dienstverlening. Minder dan 50% van schepen arriveert tegenwoordig volgens de oorspronkelijke planning in havens en nog steeds worden afvaarten geschrapt. Bedrijven komen hierdoor in de problemen, wat het economisch herstel schaadt, aldus de klagers. De Europese Commissie moet daarom de sector beter controleren en waar nodig actie ondernemen.

Extreme verstoringen

De rederijen, verenigd in de World Shipping Council (WSC), wijzen op de uitzonderlijke tijden waarin zij moeten werken. Die zijn het resultaat van 'plotselinge en extreme veranderingen in vraag en aanbod van goederen als gevolg van de covid-19 pandemie.'

Hiermee verwijst de WSC naar de eerste lockdown vorig jaar, toen de vraag in de westerse landen wegviel, en het onverwacht sterke herstel in de maanden daarna in de westerse economieën. De rederijen reageerden op de vraaguitval met een ongekend snelle inkrimping van de ingezette scheepscapaciteit. Maar toen de vraag naar goederen en vervoer veel sterker herstelde dan verwacht, leidde die beperkte capaciteit tot enorme prijsstijgingen voor containervervoer.

De lockdowns en de economische gevolgen hebben daarnaast tot chaos in de containerketen geleid. Lege containers staan op de verkeerde plek, waardoor handelsstromen verstoord raken. 'Maar', benadrukt de WSC, 'de rederijen nemen alle mogelijke maatregelen om de snelheid en de efficiency van het ladingvervoer te verbeteren.' Een deel van de problemen is volgens de organisatie niet door de rederijen op te lossen, zoals de congestie in havens.

Concurrentieregels

De argumenten van WSC tegen de kritiek maken weinig indruk. 'We krijgen vooral veel klachten over hoe met klanten wordt omgegaan', zegt een woordvoerder van de Nederlandse verladersorganisatie evofenedex. De grieven tegen de rederijen liegen er niet om: schending van contracten, onredelijke voorwaarden bij boekingen en het eenzijdig verhogen van tarieven.

In de kritische geluiden schemeren vermoedens door van mogelijk marktmisbruik en schending van concurrentieregels door de grote rederijen. Die werken samen in drie zogeheten allianties, waarbij elkaars scheepsruimte delen. Voor de alliantiesamenwerking gaf de Europese mededingingsautoriteit ondanks verzet van verladers vorig jaar opnieuw toestemming (de zogeheten block exemption).

Volgens Alan Murphy, ceo van onderzoeksbureau Sea Intelligence, klopt het dat de drie allianties 'een erg dominante positie' in de markt hebben. Samen hebben zij rond de 80% van de capaciteit op de grote maritieme handelsroutes in handen. Bovendien is het aantal rederijen waaruit verladers kunnen kiezen door overnames en fusies geslonken.

Veel wantrouwen

Hard bewijs voor onwettig handelen hebben de critici echter niet. Gelet op de gevoeligheid zijn de Europese verladers en expediteurs dan ook voorzichtig in hun woordkeuze. Verder onderzoek zou daarvoor nodig zijn, laat de Europese verladersorganisatie ESC weten in een toelichting.

'De Europese Commissie controleert tussentijds niet of de rederijen zich houden aan de voorwaarden, zoals voor het het maximum marktaandeel op handelsroutes', zegt Jordi Espin, bij ESC verantwoordelijk voor maritieme zaken. 'Klanten van rederijen kunnen dat ook niet. Het probleem is dat de containersector ondoorzichtig is.' Het resultaat is wantrouwen en toenemende frustratie jegens rederijen.

Volgens de rederijorganisatie WSC is het onterecht om de uitzonderingsregels voor allianties de schuld te geven van de huidige marktomstandigheden. 'Het is juist het tegendeel. Zonder dat zou de situatie nog veel erger zijn.'

 

Bron: fd.

Houd u aan de voorzorgsmaatregelen

Houd 1,5 m afstand

Houd 1,5 m
afstand

Was vaker je handen

Was vaker
uw handen

Werk zoveel mogelijk thuis

Werk zoveel
mogelijk thuis


Partners Partners