Coronamonitor Zeeland

Brusselse coronamiljarden komen los

Een 'historische, grootse' dag. Zo belangrijk is volgens minister van financiën Andrej Sircelj van EU-voorzitter Slovenië het fiat dat hij en zijn Europese collega's dinsdag aan de eerste twaalf nationale herstelplannen gaven. Het is het startschot voor een ongekende miljardenstroom aan subsidies en leningen vanuit het EU-coronaherstelpakket naar de lidstaten.

Vrijwel op de kop af een jaar geleden zag het er nog heel anders uit. Nederland leverde toen met Oostenrijk, Zweden en Denemarken fel verzet tegen de komst van het herstelpakket van ruim €800 mrd. De vier kleine 'zuinige' landen moesten uiteindelijk knarsetandend door de pomp, omdat ze alleen stonden. Wel dwongen ze strenge voorwaarden af.

Zo kan er geen sprake zijn van verjubelen. De lidstaten hebben pas uitzicht op de voor hen beschikbare €672,5 mrd uit het pakket als ze in hun nationale plan aantonen dat ze minstens 37% van het geld besteden aan het klimaat en 20% aan digitalisering. Bijna de helft van alle EU-coronasteun (€312,5 mrd) komt in de vorm van niet-terugbetaalbare subsidies, terwijl de resterende €360 mrd bestaat uit goedkope leningen.

Daarnaast moeten de EU-landen eindelijk werk maken van de hervormingen die de Europese Commissie hun al jaren tevergeefs aanraadt. Een moderner pensioenstelsel bijvoorbeeld, of minder ongelijkheid en bestrijding van belastingontwijking. Lidstaten moeten zich bovendien houden aan de rechtsstaatregels.

Kabinetsformatie

Landen hebben al 25 herstelplannen ingediend. Alleen Nederland, dat zijn plan in de muurvaste kabinetsformatie wil regelen, en Bulgarije blijven nog in gebreke. Tot nu toe keurde de Europese Commissie zestien nationale plannen goed, waarvan twaalf tijdig genoeg voor de vergadering van de ministers van financiën dinsdag. Daar zitten Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje bij.

Aan het fiat van de Commissie ging vaak maandenlang overleg met de hoofdsteden vooraf, omdat ze zeker wilde weten dat ze geen slappe hap zou krijgen. Deze 'trage bureaucratie' wekte de woede van Frankrijk, dat eerder zijn huiswerk moest overdoen van Brussel. Voor onder meer Hongarije is de Commissiegoedkeuring inmiddels opgeschort.

Eurocommissaris Valdis Dombrovskis (economie) zegt wel dat de uitbetaling uit het coronafonds mogelijk nog deze maand kan beginnen, nu ook de ministers groen licht hebben gegeven aan twaalf plannen en dit hoogstwaarschijnlijk 26 juli ook doen voor de overige goedgekeurde vier.

Het is voor het eerst dat Brussel zo'n enorm bedrag leent op de kapitaalmarkten en dat vervolgens deels als 'gift' doorstort aan lidstaten. Woensdag zet de Commissie hiervoor opnieuw een obligatie van €10 mrd uit, waarmee de teller op €45 mrd komt. Ze wil dit jaar in totaal €80 mrd ophalen. De belangstelling is overweldigend.

Mijlpaal

Grootste ontvanger is Italië met €191,5 mrd aan subsidies en leningen, gevolgd door Spanje met €69,5 mrd aan subsidies. De dinsdag goedgekeurde herstelplannen zijn samen goed voor ruim €392 mrd. Dit geld stort de Commissie niet ineens. De landen krijgen eerst 13% voorfinanciering en vervolgens moeten ze de komende jaren steeds 'mijlpalen' halen voor een nieuwe tranche geld.

Nederland heeft tien ambtenaren ingezet om de herstelplannen van andere landen nauwgezet te bestuderen, maar kon tot nu toe geen spilzucht ontdekken. Ook de andere ministers onthielden zich van commentaar op elkaar. Volgens Sircelj verliep het overleg 'heel positief'.

Diplomaten verwachten later dit jaar wel meer rumoer, als de Commissie bijvoorbeeld vindt dat een lidstaat zijn eerste mijlpalen niet heeft bereikt en geen nieuw geld wil storten. Ook individuele lidstaten kunnen bij onvrede over andere landen aan de 'noodrem' trekken en de uitbetaling in elk geval tijdelijk vertragen.

Bron: Het Financieele Dagblad

Houd u aan de voorzorgsmaatregelen

Houd 1,5 m afstand

Houd 1,5 m
afstand

Was vaker je handen

Was vaker
uw handen

Werk zoveel mogelijk thuis

Werk zoveel
mogelijk thuis


Partners Partners