Coronamonitor Zeeland

Financiële situatie gemeenten “geen schrikbeeld, wel waarschuwing”

Het gaat de goede kant op met de bestrijding van corona, maar de sporen die de crisis achterlaat zullen nog lang te voelen zijn. Ook bij de Zeeuwse gemeenten. Die stonden er financieel al niet rooskleurig voor, maar nu staat het water echt aan de lippen. Bezuinigingen zijn onontkoombaar volgens Gerben Dijksterhuis, burgemeester van Borsele en lid van de taakgroep economie.

Corona heeft een enorm effect gehad op de Zeeuwse economie. Dijksterhuis: “Als gemeenten hebben wij daarin proberen te helpen door uitbreiding van terrassen voor de horeca, het uitstellen van belastingen en het naar voren halen van werkzaamheden, bijvoorbeeld in de bouw. Dat was een goed voorbeeld van hoe we als gemeenten moeten reageren op dit soort zaken. Maar dat eist op termijn wel z’n tol want de financiën zien er voor veel gemeenten niet goed uit. Dus in de toekomst zullen werkzaamheden misschien juist weer worden uitgesteld of wellicht niet worden uitgevoerd. Op de lange termijn kunnen we mogelijk minder hulpvaardig zijn dan op de korte termijn. Dat is geen schrikbeeld, wel een waarschuwing.”

Toeristenbelasting

Corona heeft ook invloed op de portemonnee van gemeenten. Zeker in Zeeland. Gemeenten liepen veel toeristenbelasting en parkeergelden mis. Gelukkig wil het Rijk gemeenten daarin wel tegemoetkomen. Dijksterhuis: “Het is fijn dat het Rijk die zaken wil compenseren, maar er zijn ook gemeenten die daar minder last van hadden en juist op andere terreinen extra inkomsten misliepen. Ik vind dat het Rijk daar niet te eenzijdig in moet zijn, zo’n hulppakket mag best breder. Maar zeker hier in Zeeland geldt dat de toeristenbelasting een flinke impact heeft op de gemeentebegrotingen. Gelukkig gaat het nu weer een stuk beter in de sector. Ik sprak gisteren nog een paar ondernemers en ik begrijp dat accommodaties behoorlijk volgeboekt zijn. Het jaar zal niet volledig goed gemaakt worden, maar het biedt een beter perspectief.

Sociaal domein

Hoewel corona grote gevolgen heeft op de begroting, is het vooral het sociaal domein waardoor de meeste tekorten zijn ontstaan in de gemeentekas. Dijksterhuis: “Dat is door de jaren heen scheefgegroeid. Met steeds meer besparingen van het Rijk en steeds meer uitgaven. En vraag naar zorg zal alleen maar toe nemen. Ondanks compensatie van het Rijk ontkomen sommige gemeenten er niet aan om de komende jaren ook bezuinigingen te moeten doorvoeren.”

Resetknop

“In Borsele starten we met een kerntakendiscussie. Eens in de zoveel tijd is het goed om te kijken naar de vragen ‘waar zijn wij als gemeente wel of niet van?’ en ‘wat zijn onze kerntaken?’ Dat is voor iedere organisatie goed om zo nu en dan te doen. Net als op de computer, even op de resetknop drukken. En het is nodig om de begroting structureel op orde krijgen. En dat kost tijd. Het na-ijl effect van de corona crisis, en mogelijk bezuinigen, gaat nog wel jaren duren. Daar ben ik van overtuigd. Eer dat je dingen kunt afbouwen of anders kunt doen, dat gaat tijd kosten. Je kunt als betrouwbare overheid ook niet zomaar van de ene op de andere dag stoppen met een voorziening of vorm van ondersteuning. Als er keuzes gemaakt moeten worden, dan hebben die vaak direct impact op de leefomgeving van inwoners. Dat gaat niet geruisloos voorbij, dat is iets waar iedereen wat van gaat merken.”

1,5 meter moeheid

Een andere uitdaging is nog steeds het coronavirus zelf. Dijksterhuis: “Je merkt het om je heen, de ‘1,5 meter moeheid’ wordt groter, de uitdaging is dat we er samen aan blijven werken. Niet de overheid versus de ondernemer. Want alleen samen krijgen we corona onder controle. Daarnaast zijn er voor gemeenten zelf nog uitdagingen: hoe kunnen we de 1,5 meter in de openbare ruimte het beste praktisch vormgeven? Hoe gaan we gebouwen inrichten? Wat betekent dit voor bijeenkomsten en evenementen? Daarin moeten we onze weg zien te gaan vinden.”

1 telefoontje

In de taakgroep economie wordt gewekt aan oplossingen op de korte en lange termijn. Dijksterhuis: “Dat systeem heeft echt gewerkt en we hebben er veel van geleerd. We zijn als gemeenten denk ik nog laagdrempeliger geworden voor ondernemers. En Provincie, gemeenten onderling,, Impuls Zeeland, VNO-NCW, Economic Board Zeeland, ZLTO en de toeristische sector hebben elkaar nu ook goed gevonden. Dat netwerk dat we met de taakgroep hebben opgebouwd kan ook bij andere crises zo ingezet gaan worden. Maar deze samenwerking biedt ook de kans om geleerde lessen mee te nemen naar de toekomst en ook op andere momenten samen op te trekken. We hebben elkaar met één telefoontje in ieder geval zo weer gevonden.”

Houd u aan de voorzorgsmaatregelen

Houd 1,5 m afstand

Houd 1,5 m
afstand

Was vaker je handen

Was vaker
uw handen

Werk zoveel mogelijk thuis

Werk zoveel
mogelijk thuis


Vereniging van Zeeuwse Gemeenten
VNO-NCW Brabant Zeeland
Aan de slag in Zeeland
Economic board Zeeland
Impuls Zeeland
Provinci Zeeland